Heartburn ma GERD: Faʻafefea ona togafitia le niniva ma manava
Aoga Soifua MaloloinaAfai e te lagonaina se lagona susunuina oso aʻe mai lou manava i lou fatafata ma faʻaʻi ina ua maeʻa se taumafataga, ua e mamao ese mai na o oe. Sili atu i le 60 miliona tagata Amelika maua le le faʻamafanafanaina o le ulu vevela tusa ma le tasi i le masina, tusa i le American College of Gastroenterology.
Na matou faia lenei taʻiala e fesoasoani atili ai ia te oe e malamalama ai i le uiga o le fatu, ma sili ai ona taua, faʻafefea ona e toe faʻaleleia. O le tala lelei, e tele filifiliga lelei tau togafitiga e avanoa e fesoasoani ai e faʻagofie ma puipuia le mu ma le faʻanoanoa. Faʻamata o le faʻaaogaina o fualaʻau poʻo vailaʻau faʻafomaʻi, poʻo le faia o ni nai suiga olaga, ua matou puipuia oe.
O le a le fuliga o le fatu?
Heartburn, poʻo gastroesophageal reflux, e tupu pe a ova le aofaʻi o acid reflux (faitau: alu i tua) i le esophagus, o muscular tube fesoʻotaʻi le manava i le faʻaʻi. E masani ona tupu lenei mea pe a amata ona malolo se tamaʻi maso i le va o le esofagus ma le manava, faʻatagaina le manava o le manava e feosofi i luga.
O le a le lagona o le ulu o le fatu?
O faʻailoga masani o le ulu o le fatu ua faʻamatalaina o se lagona o le mumu tiga poʻo le le mautonu e alu aʻe mai le pusa i le ua ma le faʻaʻi. I nisi tulaga, tagata lagona i se oona pe 'oʻona tofo i tua o latou faʻaʻi. E ui i le igoa, e leai se mea e faia i lou fatu. Ae o le lagona o le acid faʻamataʻu ou sela.
O le a le mafuaʻaga o le fuliga o le fatu?
E taatele le lagona o le fatu pe a uma ona 'aina se taumafataga tele, ae maise le maualuga o gaʻo. O le mamafa i totonu mafua mai i le atoa manava mafai faamalosia malosiaga acid i le esophagus, lea e mafai ona mafua ai auga. O le soona mamafa e mafai ona faʻateteleina ai lenei omiga ma atili ai ona tupu ai le ulu. O meaʻai lololo ma le soʻona 'aʻai e mafai ona faʻatelegese ai le faʻaleagaina, e fesoasoani foʻi i le reflux o le acid.
Afai ua amata ona e lagonaina le mu, pe na o le i ai o se tele, faʻaletonu taumafataga, oe ono manaʻo e aloese mai le taʻoto i luga o le nofoa umi foi. A tatou faʻatonu, o le kalave e aoga ia tatou taofi le taofi o le manava o agaʻi i luga. Ae peitaʻi, afai e te taoto i lalo, o le a sili atu ona e maua i le fatu o le fatu ona o le kalave e le mafai ona taofia le acid o loʻo tafe atu i lau esophagus.
O le ulu poʻo le sili atu?
Toetoe lava tagata uma o le a maua i le tiga o le fatu auga i se taimi po o se isi, aemaise pe a uma ona 'aʻai se tele' aiga, ma faʻailoga i nisi taimi e tumau i ni nai itula. Peitaʻi, o nisi tagata e oʻo i le fatu fatu masani, faʻatasi ai ma faʻailoga e sili atu ma le faʻalua taimi ile vaiaso. I lenei tulaga, oe ono i ai se sili atu ona ogaoga maʻi ua taʻua o le gastroesophageal reflux faamaʻi, poʻo le GERD.
O le GERD e tupu i tagata e vaivai le muscular valve e taʻua ole pito i lalo ole esophageal sphincter (LES). E malolo faʻatasi ma tuʻu le manava o le manava e alu i luga le esofagus.
Ua fuafuaina lena lua sefulu% o le faitau aofaʻi o Amerika o loʻo i ai le GERD, ma o le mafuaʻaga lea e taua tele ai gaioiga faʻalauiloa e pei o le GERD Awcious Week. O le Vaiaso Faʻalauiloa mo le GERD 2019 na amata mai ia Nov.17-24, ia faʻaopopo la i le tausaga a sau i lau kalena e tumau ai ona toefaafou.
Faʻafefea mafai ona ou aveʻesea le tiga o le fatu?
O le mea e lelei ai, e tele filifiliga lelei mo togafitiga o loʻo avanoa mo tagata e maua ile lagona ole ulu. Tele o tagata e maua le faʻamalieina i vailaʻau uma ma vailaʻau faʻatau, o ni nai suiga olaga, faʻapea foi ma ni fofo masani ma fale.
O vailaʻau e sili ona faʻatau ile vailaau ole fatu e aofia ai ma vailaʻau ole antacids, pei ole Tums poʻo Rolaids, e aoga e faʻamama ai le manava ole manava male faʻamamaina ole acid. Nisi tagata fiafia acid poloka, lea e faʻaititia ai le aofaʻi moni o manava acid gaosia. E aofia ai ma le Axid AR, Pepcid AC, Prilosec OTC, ma le Tagamet HB.
FUAFUA : Prevacid vs Prilosec
A faʻapea e masani ona ogaoga pe ogaoga foʻi lou fatu fatu, peitaʻi, ma e le lelei le filifiliga i luga ole laulau, e ono manaʻomia ni vailaʻau e inu ai. O nei e masani ona sili atu le malosi o faʻatonutonu filifiliga o ituaiga, faʻapea foi ma le proton pump inhibitor (PPI) vailaʻau e aofia ai le Prevacid ma le Nexium.
O le tasi olaga suiga e tele tagata lipotia lelei mo le faʻaititia o latou manava ma le fatu o le faʻataʻitaʻi naʻo 'ai seʻia tumu.
E lelei foi le iloa o a meaʻai e faʻaosofia ai lou ulu ma aloese mai ai pe a mafai. Meaʻai e lauiloa e faʻaosofia ai le loto tiga e aofia ai le kofe, ava malosi, vai inu, meaʻai feu, tamato, sukalati, peppermint, aniani, ma soʻo se meaʻai maualuga-gaʻo.
E mafai foi ona fesoasoani e aloese mai le taʻoto i lalo mo sina taimi pe a uma ona 'ai lau' aiga ae nai lo le filifili e alu mo se savaliga. E fesoasoani le faʻasoesa ma fesoasoani i le kalave e galue ia te oe.
O le a le vailaau e sili ona lelei e faʻamamaina ai le ulu?
Siaki la matou siata faʻasino vave.
| Fofo fesoasoani i le fatu o le fatu | ||||
|---|---|---|---|---|
| Igoa fualaʻau | Vasega fualaʻau | Faʻatau i luga o le laulau | Fomu | Faʻafefea ona galue |
| Tumua (calcium carbonate) | Antacid | OTC | Laupapa lamuina, laupapa, taofiga | Faʻamalieina le manava oona |
| Rolaids (calcium carbonate ma le magnesium hydroxide) | Antacid | OTC | Laʻau lamuina, laulau, lozenge | Faʻamalieina le manava oona |
| Maalox (alumini hydroxide, magnesium hydroxide, ma simethicone) | Antacid | OTC | Laupapa lamuina, suavaia | Faʻamalieina le manava oona |
| Emetrol (phosphorated gaʻo) | Faʻamataʻu | OTC | Suavaia | Faʻaitiitia le manava o le manava |
| Pepto Bismol (bismuth subsalicylate) | Antacid, faʻanoanoaga | OTC | Laupapa lamuina, taofiga | Puipuia le esophagus mai le acid |
| Axid (nizatidine) | H2 (histamine-2) poloka | Rx ma OTC | Laulau, kapisi | Poloka gaosiga o manava acid |
| Pepcid (famotidine) | H2 (histamine-2) poloka | Rx ma OTC | Laupapa | Poloka gaosiga o manava acid |
| Tagamet (cimetidine) | H2 (histamine-2) poloka | Rx ma OTC | Laupapa | Poloka gaosiga o manava acid |
| Prevacid (lansoprazole) | O poloka poloka poloka poloka (PPI) | Rx ma OTC | Tolo e tuai ona faamatuu mai | Poloka gaosiga o manava acid |
| Nexium (esomeprazole magnesium) | O poloka poloka poloka poloka (PPI) | Rx ma OTC | Tolo e tuai ona faamatuu mai | Poloka gaosiga o manava acid |
| Prilosec (omeprazole) | O poloka poloka poloka poloka (PPI) | Rx ma OTC | Tolo e tuai ona faamatuu mai | Poloka gaosiga o manava acid |
Rolaids vs Tums
Rolaids ma Tums o lua ia o le sili ona lauiloa over-the-counter antacids o loʻo avanoa e togafitia ai le manava ma le fatu. Latou te galulue e ala i le faʻapipiʻiina ma faʻamamaina aʻafiaga o le manava acid e tolotolo i luga le esophagus.
E faʻapefea la ona latou ese? O le mea aoga i Tums e naʻo le kalasi carbonate, ae o le Rolaids o se tuʻufaʻatasia o le calcium carbonate ma le magnesium hydroxide. O filifiliga sili uma ia e lua mo le malu o le fatu ma e manaʻomia.
E ui ina manatu e matua sefe, latou te fefaʻasoaaʻi tutusa itu aʻafiaga aofia ai constipation, mago gutu, uʻamea tofo i le gutu, faateleina urination, ma manava tiga. Ona o le magnesium hydroxide i Rolaids, o loʻo i ai foʻi le faʻaopopo ono ono itu aafiaga o le manava tata.
O le a le mea na tupu ia Mylanta?
Mo le tele o tausaga, aemaise lava i le 1990s, Mylanta o se lauiloa oloa faʻaaogaina e faʻaitiitia ai auga o le fatu. Peitaʻi, i le 2010, o le vailaʻau o le vailaʻau na toe faʻamanatuina ma le lotomalie ona o faʻamaoniga o le 'ava malosi na maua i le oloa.
E tusa ai ma le kamupani gaosi oloa, Johnson & Johnson, o le oloa na toe manatuaina ina ia mafai ai ona toe suia ma sili atu le saʻo, ae le ona o se tulaga lamatia i le inuina o le 'ava malosi poʻo ni aʻafiaga leaga.
I le 2016 Mylanta na toe faʻafoʻi mai i le maketi ma ua manatu ua saogalemu e faʻaaoga o se antacid.
Faʻafitauli e ono tutupu mai ile vailaʻau ole ulu
Pei o vailaʻau uma, e iai lava le aʻafiaga o nisi aʻafiaga. Lenei, mea moni, aofia ai fatuga ma le manava vailaʻau.
Nisi aʻafiaga tagata lipoti mai pe a ave antacid ma acid poloka (e taʻua foi o proton pump inhibitors poʻo PPI) vailaʻau mo le ulu ma le GERD aofia ai:
- Manava tata
- Paneta
- Fula (kesi)
- Manava ma puaʻi
- Tigā ulu
- Fiva
Ae e te leʻi amataina ni vailaʻau fou, e taua tele le feutanaʻi ma lau fomaʻi poʻo le gastroenterologist ma faʻailoa ni isi vailaʻau o loʻo e inuina, aua e masani lava ona i ai le aʻafiaga o nisi vailaʻau e iai ni fesoʻotaʻiga le lelei pe a tuʻufaʻatasia.
Paʻu fatu i le taimi o le maʻito
Paʻu fatu i le taimi maʻito e masani taʻatele, ona o le faʻateleina o le gaosiaina o le homone progesterone e mafai ona mafua ai le vaeluaina manava ese mai le esophagus e malolo.
E sili atu ona taatele i le taimi o le tolu masina tolu o maitaga pe a faʻatupuina e le tuputupu aʻe pepe ma le totoa faʻaopopo totonu uunaiga i le manava, tulei manava acid agai i luga.
E mafai ona e puipuia le tiga o le fatu i le taimi o le maʻitaga e ala i le taumafaina o nai meaʻai laititi i le ao nai lo le le masani ai, tele atu taumafataga, faʻatali mo le itula — pe a ma le isi-pe a maeʻa ona 'ai ae e te leʻi taʻoto, ma aloese mai le faʻaosoina o meaʻai e feu, tele gaʻo, ma gaʻoa.
Ole tele ole vailaʻau ole vailaʻau ole vailaʻau puipuia e saogalemu ile taimi e maʻi ai, ae e sili ona lelei ile talanoa ma lau fomaʻi ma faitau le igoa aʻo leʻi amataina ni vailaʻau poʻo se togafitiga ile maʻi.










