Faʻailogaina o le soifua maloloina o le mafaufau - ma faʻafefea ona manumalo ai
Aoga Soifua MaloloinaFaʻauigaina faʻailoga | Aisea o se faʻafitauli | Gaoioiga sitepu e faʻamutaina | Togafitiga avanoa avanoa | Lagolago uo & aiga
O le mafaufau le mafaufau o se faʻafitauli tele e faʻamaasiasi ai le toʻatele o tagata e manaʻomia togafitiga. Lenei mea e mafai ona e faia e faʻaititia ai ma filifiliga avanoa pe a e manaʻomia se fesoasoani.
O le pa e tasi e sili ona taua e faʻatoʻilaloina i totonu o le nuʻu o le faʻalumaina ma le faʻailoga tagata faʻatasi i tagata o loʻo mafatia i faʻafitauli o le mafaufau ma amioga. - Mataupu 4, 2001 Lipoti a le Soifua Maloloina a le Lalolagi, Faalapotopotoga o le Soifua Maloloina a le Lalolagi (WHO)
I le lalolagi atoa, o mafaufau i le mafaufau o loʻo i mafaufau o fomaʻi polofesa ma masani tagatanuu tutusa. Ua amata ona manino mai o le soifua maloloina o le mafaufau e aafia ai le fia miliona-ma o le mataala o loʻo tupuola o tagata e iai faʻafitauli o le mafaufau e le na o le valea, mataʻutia, poʻo tagata leaga. Ae o lenei alualu i luma agai i se sili manino ma taliaina lumanaʻi e le aunoa ma ni faʻafitauli.
Stigma o loʻo tumau pea i totonu o faʻafitauli sili ona faʻaauau mo tagata o loʻo nonofo ma faʻamaʻi ole mafaufau. Ua faʻaalia mai i suʻesuʻega faʻafomaʻi, e moni maʻi o le mafaufau, ma e leai se mea e ma ai - ae toʻatele tagata e teʻena lenei manatu, ma ni faʻailoga o faʻafitauli tau le mafaufau i totonu o le sosaiete poʻo latou lava olaga. E tele mafuaʻaga e teena ai e tagata maʻi mafaufau, mai faʻamatalaga sese i le faʻailoga tagata faʻapitoa.
O nisi taimi e faʻasalalau e tagata le malamalama talafatu ma faʻafitauli e uiga i faʻafitauli tau le mafaufau. Lenei faia le stigma siʻomia lautele soifua maloloina o le mafaufau e sili atu faʻaauau. E mafai ona avea ma mea leaga tele mo i latou e aunoa ma le masani ona ulufale i le faʻamaoni ma le mafaufau loloto i faʻamatalaga o le soifua maloloina o le mafaufau e teena ai le malamalama sese. E mafai foi ona mafua ai le faʻaleagaina o oe lava, le faʻamalosia o uiga le lelei ia i latou o loʻo mafatia i faʻafitauli o le mafaufau.
E taua le teʻena o le faʻamalosi e teteʻe ile mafaufau maloloina faʻalemafaufau ma faʻamaoniga le lelei ia latou uma foliga. O le iloaina o le faʻailoga o se faʻafitauli tele e le lava. E naʻo gaioiga e tupu ai le suiga.
Vaega faʻafesoʻotaʻi ma alalafaga e manaʻomia le faʻatasia faʻatasi e faʻateʻa le mafaufau i le mafaufau. O lona uiga ia faʻaauau pea ona tuʻufaʻatasia faʻamatalaga fou o le soifua maloloina o le mafaufau i uo ma tuaoi. Aʻoaʻo ia faʻalogo lelei ia latou o loʻo nonofo ma maʻi mafaufau ma ia tautala i luga o le autu i aso uma olaga. O nei gaioiga e mafai ona fausia ai fesoʻotaʻiga fesoʻotaʻiga e faʻaititia lelei ai le pa pupuni ma sili atu ai ona mafai e i latou e manaʻomia le sailia o le fesoasoani e tatau ona latou maua.
Faʻauigaina le faʻaleagaina o le mafaufau
Tele o tagata e le malamalama atoa ile mafaufau ile mafaufau. Ae e te leʻi oso i le ulu-muamua i stigma-fusuʻaga taumafaiga, oe ono manaʻomia e faia se sitepu pe lua tua. Muamua, taumafai e malamalama i le lautele lautele ma tulaga o loʻo iai nei talanoaga. Mo se faʻataʻitaʻiga, e aoga le aʻoaʻo ma faʻaaoga ma le vaogagana talafeagai. E mafai ona fesoasoani ia te oe ia avea ma se sili atu faʻatasi ma i latou o loʻo nonofo ma maʻi mafaufau.
Stigmas i le lautele
Ina ia malamalama ile mafaufau ile mafaufau, e tatau ona e malamalama ile uiga ole stigma, male faʻafefea ona afaina ai tagata. O le faʻaleagaina lautele o se gaioiga pe pasi fua e faʻaogaina e faʻailoga tagata faasaga i se tagata e faʻavae i luga o latou iloa uiga. Social stigmas mafai ona taulaʻi uma suia ma suia uiga o le tagata lava ia, aofia ai mea uma mai lanu i le tulaga o le mafaufau maloloina.
Tele suesuega e uiga i le stigmatizer-stigmatized sootaga i ai. Ae o le mea sili ona taua ia iloa o le stigmatized na toetoe lava a lagona i taimi uma sina tikeri o le vafealoaʻi faʻafefeina ona o latou uiga. Lenei mafai mafua mafua ai faʻateʻaina ma tuʻua i le taimi, pe o le faʻaosofia tuusaʻo faʻailoga tagata i lima o pulega fuainumera.
O le mafaufau i le mafaufau e paʻu atu i lenei vaega. O tagata o loʻo nonofo ma maʻi o le mafaufau e maua le faʻailoga ma le faʻamalosi i aso uma. E afaina ai mea uma mai fegalegaleaʻiga lautele i fale filifiliga. Ole togafitiga le tutusa e mafai ona faʻaititia ai le soifuaga ma atili ai ona faigata ona suʻe se fofo talafeagai.
Stigmas fesoʻotaʻi i le mafaufau maloloina
E tele senituri talu ai le faʻaleagaina o le soifua maloloina o le mafaufau. E faʻaauau e tagata taʻitoʻatasi, ae o faʻasalalauga lauiloa ma aga masani a le lautele e faʻamalosia ai foʻi le faʻailoga i totonu o nuʻu i le lalolagi atoa.
E lua vaega o le faʻaleagaina o le mafaufau. Muamua, o loʻo i ai le vaʻaia (pe faʻapea, e le o manino le tino) natura o maʻi mafaufau. Uiga, e le pei o le gagau o le lima, oe le mafai ona faigofie ona vaʻaia pe a faʻanoanoa se tasi. Lona lua, o isi faʻaaliga o maʻi o le mafaufau malepe faʻavaeina faiga masani faʻaagafesootai. Mo se faʻataʻitaʻiga, o se tasi i le vaega o le manic bipolar atonu e soona tautala tele pe a o ma isi. A tuʻu faʻatasia, nei mea mafai mafai ona avea ai se tasi le togafitia pe le lelei-faʻatonutonu le soifua maloloina o le mafaufau tulaga foliga le fuafuaina, pe faʻafefe foi. I le isi itu, o nisi tagata (le talafeagai) faʻatatauina lenei le mautinoa e avea o se taufaʻamataʻu, lea e mafai ona latou talitonu ai pe faʻasalalau faʻailoga.
E ui lava e taatele, mafaufau le faʻaletonu stigma e le tatau ona taliaina o se faʻanatura vaega o le olaga i aso uma. O le mafaufau faʻaletonu stigmas, uma tetele ma laiti, e faʻaleagaina i latou uma o latou faʻaalia ma mafai tele faʻaititia ai le tagata lava ia agavaʻa ia iloa o latou lava mafaufau tulaga soifua maloloina ma saili talafeagai fesoasoani pe a manaʻomia.
Aisea mafuaʻaga stigma o se tele faʻafitauli
Fai mai o faʻaleagaina o le mafaufau o se faʻafitauli tele o le ova lea o faʻamatalaga. O le mea moni, o faʻalavelave faʻalemafaufau e faʻatele ma lautele faʻafitauli e mafai ona paʻi atu i soʻo se itu o le olaga o se tagata. Afai e te fuafuaina e talanoa faʻalemafaufau stigmas i lou nuu ma liʻo lautele, ia mautinoa ia faʻaalu se taimi e malamalama atoa ai i le loloto aʻafiaga o stigma ae e te leʻi taumafai e tau.
O mafaufau faʻaletonu stigmas pa'ū i lua lautele vaega: o auala stigma salalau ma le aʻafiaga o stigmatization i luga o tagata latou te mauaina. O vaega uma e lua e taua tele ile faʻatonuina ma faʻasaʻo le faʻailoga.
O auala salalau stigma
O auala faʻasalalau stigma e sili atu vaʻaia nai lo ona aʻafiaga i tagata taʻitoʻatasi. O gaioiga ia ma upu e avea ma faʻaituʻau faʻasaga i tagata taʻitoʻatasi e maua i maʻi o le mafaufau - ma sosolo i mea uma mai le tautala i aso uma e oʻo i le faia o faiga faʻavae. E ui o le lisi lea e le maeʻa, o nisi nei o auala sili ona taatele e salalau ai le faʻaletonu o le mafaufau.
Microaggressions
Upu, ma o latou uiga le lelei, mafai ona i ai se moni aʻafiaga i luga o faʻafefea e le tagata o loʻo ola ma maʻi mafaufau ona iloa latou lava, ma i le faʻafefea e le lautele lautele vaʻai i lena tagata. Ole auala e talanoa ai le sosaiete e uiga ile soifua maloloina ole mafaufau ma maʻi ole mafaufau e mafai ona aʻafia tonu pe faʻafefea ona agaʻi i tagata o loʻo feagai ma ia.
O faʻamaoniga laiti o ni faʻaupuga tuʻufofoga (e le fuafuaina ma e le fuafuaina) e faʻafesoʻotaʻia le le fiafia poʻo le le fiafia i se vaega faʻatatauina. Microaggressions mafai ona faʻalavelave, pe oʻo foi i le lelei fuafuaina, ae o loʻo ita lava i tagata o le vaega aʻafia.
Valaʻau i se tasi valea pe fesili ia latou pe na latou inuina a latou vailaʻau o faʻataʻitaʻiga o microaggression faasaga i le mafaufau soifua maloloina nofoaga.
Microaggressions faʻatatauina i tagata o loʻo nonofo ma le soifua maloloina o le mafaufau tufatufaina mea tutusa ma le gagana masani na faʻaaogaina e faʻamamāina ai tagata e le atoatoa le malosi o le tino (e ui lava i se mea laʻititi maualalo). O upu ma fuaitau saʻo e eseese mai le faʻatulagaina i le faʻatulagaga, ae toetoe lava o microaggression uma e faʻamoemoe e faʻaleaogaina pe faʻamaasiasi le tagata aʻafia afaina poʻo le kulupu. O nisi meaola niniʻi o loʻo fesoʻotaʻi foʻi ma le atuatuvale i le mafaufau e uiga i maʻi o le mafaufau i se tulaga lautele.
O faʻamaoniga laiti o se tasi lea auala e sosolo ai le lautele o faʻamaʻi lautele - pei o faʻamaʻi o le soifua maloloina o le mafaufau - salalau solo i agafesoʻotaʻi. Fai mai nisi tagata o meaola ninii e manaʻomia le soona faamamaʻi o latou lava tagata, ma e aafia tele tagata na aafia. Ae o lena manatu e le aoga i se lauga faʻatauaina i le lagolagoina o tagata taʻitoʻatasi o loʻo nonofo ma maʻi mafaufau.
Feau le lelei
Microaggressions o faʻapitoa taimi o le gagana faʻaauauina le mafaufau faʻaletonu stigma. Le lelei feʻau o se lautele lautele metotia o le faʻasalalauina faʻalemafaufau stigmas mafaufau. O le fesoʻotaʻiga mataupu (masani i lauiloa lauiloa) o loʻo tautuaina le sili atu mafuaʻaga o le faʻasalalauina o le fefe ma faʻamatalaga sese e uiga i le mafaufau ma isi tagata o loʻo nonofo ma maʻi o le mafaufau.
Mo se faʻataʻitaʻiga, televise faʻaalia o loʻo faʻaalia ai se tasi e maua i le schizophrenia o se mea mataʻutia na salalau feʻau le lelei e uiga i tagata e iai le maʻi.
O feau le lelei e mafai ona afua mai i le le mafaufauina ma le le mafaufau. O lenei fomu e tupu soo i tamaiti ma talavou matutua oe le malamalama atoatoa i le talafeagai agafesoʻotaʻi faiga e fesoʻotaʻi ma faʻalemafaufau terminology. O lenei ituaiga o le valea e mafai ona tumau i le matua pe a fai e le faʻasaʻoina faʻasaʻoina.
Ae ui i lea, o le tele o feau le lelei o le loto i ai le valea i le vaega a tagata taʻitoʻatasi poʻo ni kulupu latou te malamalama i ona iʻuga, ae faʻaaoga le gagana leaga. O loʻo faʻatautaia uma e le aufaasālalau tuʻufaʻatasi ma ala o faʻasalalauga lautele lenei tulaga, ma toe faʻatulafonoina le toe faia o manatu sese e uiga i le mafaufau.
O se tasi suʻesuʻega na lomia faasalalau i le Natura Inisetiute o le Soifua Maloloina (NIH) maua lena 39 % o le tele U.S. faʻasalalau nusipepa o le mafaufau le mafaufau e uiga i lamatiaga ma sauaga.
O se tasi faʻataʻitaʻiga o le felafolafoaʻiga e uiga i le puleaina o fana ma tulafono faʻatonutonu i le Iunaite Setete. O se nuanced mataupu, ae o nisi o talafou faʻavae ma fautua vaega faʻaititia le talanoaga i se mataupu o le togafitia maʻi mafaufau. E ui ina taua le faʻaleleia atili o tulaga o le mafaufau e taua ai, o le faʻaaogaina o tagata o loʻo nonofo ma faʻafitauli o le mafaufau e pei o se 'oti i faʻaputuga o fana e salalau tala faʻasauā e faʻatatau i tagata uma o loʻo i ai le mafaufau.
O igoa le lelei e mafai ona avea ma vaega o le le lelei feʻau. Lenei e tele taimi e vaʻaia ai peʻa talanoaina talanoaga maʻi ma lona i ai i le olaga o le tagata. Masani ai, o fasifuaitau e pei o le schizophrenic man poʻo le fafine bipolar sa masani ai. Lenei, tagata-muamua gagana i le salafa o le atoatoa-fesoʻotaʻi tautalaga e sili. Fasifuaitau pei o le tagata ma le faʻanoanoa e taliaina (pe manaʻomia, pei ona vaaia i le tele ma malo faiga sitaili) faʻaupuga e faʻaaoga.
Socioeconomics, galuega, ma fale
Tagata o loʻo nonofo ma faʻalemafaufau tulaga (uma faʻamaonia ma undiagnosed) masani ona paʻuʻu i lalo maualalo sosaiete o puipui e masani ona aʻafia i taimi umi aʻafiaga o faʻalemafaufau gasegase. Lenei mafai ona taitai atu i crossover faailoga tagata mai ia i latou ma le le faʻaituʻau agai i le matitiva.
Maualalo tulaga tau le tamaoaiga i tagata taʻitoʻatasi ma gasegase o le mafaufau e afua mai i le tele o mea taua, e aofia ai le faʻailoga tagata i galuega ma fale. O le National Alliance on Mental Illness Lipoti o le iai o maʻi o le mafaufau (poʻo le vaʻaia a ia) mafai ona taofia se tagata mai le mauaina tutusa o avanoa faigaluega.
I se tulaga lautele, o lenei eseesega i le faʻafaigaluegaina e mafua mai ona o tagata faigaluega manatu o tagata taʻitoʻatasi ma gasegase o le mafaufau e le o puleaina atoatoa a latou gaioiga, fai mai le NAMI tusitala Luna Greenstein. I le taimi e tasi, o nei lava falefaigaluega tuʻuaʻia atoa mo le le masani ai gaioiga i luga o le ono avea ma tagata faigaluega ae le o se tulaga soifua maloloina, lea e mafai ona faauiga le faʻateʻaina isi agavaʻa sui tauva mai iloiloga.
O se faʻaiuga o nei faiga faʻaituau o le faʻafaigaluegaina o tagata, o tagata faigaluega e maua i maʻi o le mafaufau e masani lava ona maua totogi maualalo atu nai lo latou tagata faigaluega faʻasolosolo. O lenei mea e mafai ona faʻafaigata ai ona siʻi i luga le apefai, ma maua maualuga maualuga totogi i tulaga lumanaʻi. Tagata e i ai ni tulaga faʻapitoa o le soifua maloloina o le mafaufau latou te mauaina nei faʻailoga tagata faʻaaoga tuusaʻo. Mo se faʻataʻitaʻiga, e 70% i le 90% le leai o ni galuega i tagata taʻitoʻatasi e maua i le schizophrenia, e tusa ai ma le National Institute of Mental Health .
Itiiti ni aseta tautupe ua atili ai ona faigata ona saili ni fale talafeagai. Faʻailoga tagata faʻaletulafono ma le faʻatulafonoina i fale o fale ma tagata e ana mea totino ua atili ai ona leaga le faʻafitauli. A tuua lavalava, lenei faʻavae faʻailoga mafai ona mafua ai le leai o se fale ma e oʻo lava i le falepuipui i eria ma le saua leai tulafono leai ni fale.
O tulafono feterale, e pei o le Fair Housing Act o le 1968, ua fuafuaina e puipuia ai le faʻailoga tagata faasaga i tagata taʻitoʻatasi i ni vasega puipuia mai le faʻaituau fale mautotogi ma faʻatau atu gaioiga. Tagata taʻitoʻatasi e iai manaʻoga faʻapitoa sa faʻaopopoina i nei puipuiga o se vaega o tulafono a Amerika e iai Manaoga Faʻapitoa (ADA) tulafono i le 1990. Ae, o nei puipuiga e le faʻavalevalea. Le faʻamatalaina faʻapitoa fale e faʻasaga i tagata taʻitoʻatasi ma maʻi mafaufau o loʻo tupu pea.
Iʻuga o stigmatization
Stigmatization ei ai aʻafiaga ogaoga mo tagata o loʻo nonofo ma maʻi mafaufau. O ona aʻafiaga e mafai ona oʻo mai i le ogaoga mai le faʻaititia o le taua o le tagata lava ia i le tumau le naunau e saili lelei le mafaufau tausiga soifua maloloina. O le lisi o loʻo sosoʻo atu e aofia ai nisi o aʻafiaga ono o le faʻaauau pea ona faʻaalia i le mafaufau faʻaletonu stigma.
Faʻaitiitia le avanoa i togafitiga
E masani ona taliaina o le tele o ituaiga o le atoatoa ma maʻi tumau e aoga ona togafitia. Ma, tagata nonofo ma maʻi ma le atoatoa e le mafai ona togafitia tatau ona tuʻuina i ai avanoa uma e ola ai i se atoatoa faʻatamaoaigaina olaga i latou lava tuutuuga. Ae paga lea, o lenei malamalamaaga e leʻo atoa salalau atu i mataupu tau le mafaufau.
Tagata taʻitoʻatasi ma maʻi mafaufau e tau le maua le fesoasoani poʻo togafitiga avanoa ona o le i ai stigmatization. Mo se faʻataʻitaʻiga, tagata taʻitoʻatasi ma maʻi mafaufau e le saʻo le iloaina o latou e tali atu mo, pe i le puleaina o, latou le atoatoa. O lona iʻuga, ua vaʻaia i latou ua le tatau tele mo ni togafitiga.
E ui lava ona i ai le laʻititi o faʻailoga mo nisi tulaga, o le le lava o le ulufale atu e tupu i luga o le laupapa-mo tagata e maua i gasegase tumau, le atoatoa, ma maʻi mafaufau. Afai o loʻo e galue e foʻia nei faaletonu i lou lotoifale 'aʻai taumafai ia aofia aofia ma kolosi-sectional pe a mafai.
O auaunaga tau le soifua maloloina o le mafaufau e tatau ona faigofie ona maua e i latou e manaʻomia; o lenei ituaiga o tulaga e leai se eseʻesega ma se tasi e mafua mai i se maʻi tino. A faʻapea o oe poʻo se tasi e pele o loʻo nonofo ma se maʻi o le mafaufau, e taua tele le tauivi ma faʻamaʻi ma saili le fesoasoani a tagata poto faapitoa i le mafaufau. Tamaiti ma talavou matutua masani ona tauivi e faʻailoa mai o latou lagona ma le saʻo, o lea o le au tausi soifua maloloina polofesa ma matua masani ona misia le amataga faʻailoga o le mafaufau faʻafitauli o le mafaufau pe tusi i latou ese o loʻo i totonu uma o latou ulu. Lenei mafai ona uiga o le tauivi talavou le mauaina le tatau lelei mafaufau soifua maloloina seʻia oʻo i se taimi mulimuli ane o le olaga.
A latou saili fesoasoani, tagata e le maua faʻamaonia poʻo le togafitia maʻi mafaufau mafai ona feagai ma le faʻatulagaina faigata o taugofie fesoasoani. Tele taimi, e i ai le le lava o tagata lautele soifua maloloina punaoa faʻapitoa faʻapitoa tuʻuina mo maʻi mafaufau i se tasi itulagi. O taumafaiga e foia lenei faafitauli o lo o faaauau pea i le tele o eria, ae o le mafaufau maloloina stigma faatelegese le faʻalauteleina.
Tuʻua ma villainization
O le mafaufau maloloina faʻaleagaina o taimi uma ma o loʻo faʻaauau pea mafuaʻaga lagona o le vavaeʻesea vavalalata ia i latou oe iloa ai. E le naʻo tagata e maua i faʻafitauli o le mafaufau. Soʻo se tasi e fesoʻotaʻi tuʻusaʻo i maʻi o le mafaufau, e pei o tagata o aiga o i latou o loʻo nonofo ma faʻamaʻi o le mafaufau, e mafai ona maua le tuʻua.
O lenei lagona o le tuʻulafoaʻiina o loʻo faʻailoa mai ai le tuʻufaʻatasia o le tuʻulafoaʻiina o tagata uma i luitau o le soifua maloloina, pe latou te mafaufau pe faʻaletino. Ae mafai ona avea ma sili atu luʻitau mo tagata i le mafaufau tulaga o le mafaufau ona o latou le vaʻaia natura. A le mafai ona vaʻaia se maʻi i le le lavalava mata, e faigofie ona lagona le vavaeʻese, pe naʻo oe i au tauiviga.
O lenei lagona o le tuʻulafoaina e mafai ona afaina ai agafesoʻotaʻi tomai ma faigata ai ona feagai ma faigata mea tutupu e aunoa ma le lagolago mai e pele poʻo le alalafaga. I le alualu i luga o vaitaimi uumi o taimi, tuʻua avea ma masani vaega o le tagata lava ia lalolagi vaaiga, ma mafai ona faʻaleagaina ai le tagata lava ia poʻo le manatu o le tagata lava ia taua. O nei aʻafiaga le lelei e mafai ona matua aʻafia ai le ola lelei o le tagata.
I nisi tulaga, tagata taʻitoʻatasi nonofo ma maʻi o le mafaufau e villainized. Uiga, o latou tulaga masani faʻaaogaina e faʻailoga tagata i isi. Lenei ituaiga eseesega o agafesootai stigmatization o lona uiga o se tagata e nofo ma se maʻi o le mafaufau o se mea itiiti ifo i le tagata nai lo a latou neurotypical paaga, ma na o le tautua e vavaeʻesea se tagata toʻatasi.
Lauiloa ala o faasalalauga tala faasolopito mafua ai le leaga leaga o le faamoemoe i se tikeri o le le fiafia. E oʻo mai lava i aso nei, o tala faʻasalalau (o le mafaufau ma le le fuafuaina) e fesoʻotaʻi ma isi taimi i maʻi o le mafaufau ma sauaga (e ui lava tele faʻaiuga a saienitisi lena faʻaleaogaina le fesoʻotaʻiga).
Aloaia ma sailia togafitiga
O le mafaufau le mafaufau e mafua ai lagona o le le gafatia e tagata. Stigma faʻaosofia nisi tagata e saili faʻapitoa fesoasoani. Mo le tele o isi, stigmatization puipuia faʻailogaina ma togafitiga o le mafaufau tulaga soifua maloloina.
Patrick Corrigan, Benjamin Druss, ma Deborah Perlick valaʻau lenei o le aisea taumafai? aafiaga O se ituaiga o lava-stigmatization e mafua ai i se tagata ona talitonu o latou maʻi mafaufau o se interminable avega e le mafai ona aveʻesea. Atonu e taumafai tagata e nana o latou maʻi pe ova le tau mo lona i ai. O lenei mea e mafai ona faʻaleagaina ai o latou tulaga seʻia latou saili lelei togafitiga.
I le 2011, naʻo le 60% o tagata taʻitoʻatasi ma maʻi mafaufau na mauaina soʻo se ituaiga o togafitiga mo o latou tulaga. E mafua lenei mea ona o le tele o vaivaiga faʻavae i totonu o le soifua maloloina o le mafaufau, ae e mafua mai foʻi i le tagata lava ia, o lona uiga o le tagata lava ia, e taofia ai tagata mai le sailia o togafitiga talafeagai.
O le le lava o faʻamaoniga ma togafitiga e oʻo atu ai i ni taunuuga leaga, e pei foi ona i ai mo se isi lava ituaiga o maʻi faaumiumi. O faʻafitauli tau le soifua maloloina o le mafaufau e umi se taimi e togafiti ai ma faʻatautaia, ae maise lava o le toʻatele o tagata ua faʻamaonia e manaʻomia le puleaina o le tulaga i o latou olaga matutua. A faifai pea le faʻaletonu mafaufau maloloina tolopo le taimi lelei togafitiga, e faʻaititia le lelei o le olaga.
Laʻasaga e mafai ona fai e faʻamuta ai le faʻailoga
O le mafaufau le mafaufau, ma ona leaga aafiaga, e le tatau ona tumau. E tele laʻasaga e mafai ona e faia e lagolago ai taumafaiga a faʻataʻitaʻiga faʻalapotopotoga i le lalolagi atoa. E ui lava o nei metotia o le a le faʻateʻaina le mafaufau maloloina faʻailoga i le po, o le a latou faʻaleleia i le taimi nei ma le lumanaʻi mafaufau mafaufauga talanoaga i lau pitonuʻu pitonuʻu.
Faʻalogo ma aʻoaʻoina oe lava
Ae e te leʻi mafaia ona faia se eseʻesega i le auala e malamalama ai lou nuʻu i le mafaufau, e tatau ona e faʻalogo ma aʻoaʻoina oe lava. O le soifua maloloina o le mafaufau e matua sili ona faaletagata ma faafitauli tau le mafaufau e aafia ai tagata taʻitoʻatasi. E taua le aʻoaʻoina mai tagata na latou iloa.
Faitau faʻamanatu e faʻamatalaina ai le olaga i aso taʻitasi ma se tulaga o le mafaufau . Talanoa i tagata o loʻo nonofo ma faʻafitauli o le mafaufau, pe afai e te iloa se tasi o loʻo naunau. Suʻesuʻega e le o ni tala faʻamatala faʻamatala o tulaga o le mafaufau. Faʻaaoga tala fou o talafatu (aofia ai ma vitio taʻaloga e pei o Po i le Woods ma Celeste) e fesoasoani ia oe e malamalama ai i le lavelave o le mafaufau.
Tusa lava pe i ai sou poto masani i le mafaufau, e taua le tumau i le aʻoaʻoina. O le mafaufau mafaufau fanua ua vave ona tupuola a o tele suʻesuʻega suʻesuʻeina ona mafuaʻaga ma togafitiga. Afai e te manaʻo e faʻasalalau faʻalauiloa, e tatau ona e tumau i le aso i luga o sili ona lata mai atinaʻe.
Tautala mai
A e maua le avanoa, talanoa e uiga i le taua o le soifua maloloina o le mafaufau ma faʻailoga eseese o loʻo faʻaauau pea ona faʻataʻamiloina. Afai e te faʻalogo i se tasi o tautala le lelei e uiga i le mafaufau, aua le le pisa.
E taua le faʻatamaia o le gagana e faʻasalalau ai le le talitonuina poʻo le tetee i tagata taʻitoʻatasi ma maʻi o le mafaufau. Mo se faʻataʻitaʻiga, afai e te faʻalogo i se tasi valaʻau se uo i le vasega poʻo se paʻaga faigaluega ma se maʻi mafaufau tulaga gasegase, e taua le tautala. Lenei ituaiga gagana faʻalumaina (e oʻo lava i se tausuaga) masani ai faʻaleagaina mafaufau maloloina. E tatau ona 'alofia pe faʻamatalaina i soʻo se taimi e mafai ai.
Fautua
Avea ma faufautua mo le soifua maloloina o le mafaufau o se auala aoga o le aumaia o le mafaufau i mataupu tau le mafaufau ma i latou o loʻo nonofo ma maʻi mafaufau. Oe mafai ona avea ma fautua i le tele o tulaga, aofia ai i se aʻoga poʻo fale faigaluega, ma i luga o le tele o ituaiga o tulaga, pei o agafesoʻotaʻi, blog, ma nuʻu o loʻo tutupu. O nisi faʻalapotopotoga, pei o le National Alliance on Mental Illness ma American Foundation for Suicide Prevention, o loʻo ofaina atili aloaʻia toleniga mo latou amepasa.
O le manulauti autu o soʻo se taumafaiga faʻalauiloa e tatau ona faʻalauiloa ma lagolago mo le faʻaopopoina o lagolago lagolago e sili atu ona feagai ma le soifua maloloina o le mafaufau. I lenei auala, e mafai ai e le 'aufautua ona fesoasoani e faʻasolosolo ona faʻasolosolo i tua le umi o le mafaufau ma faʻaleagaina le mafaufau ma suia i se siʻosiʻomaga o le galueaina faʻatasiga.
Faʻaaoga le le-stigmatizing gagana
Tasi le gaioiga e mafai e soʻo se tasi ona faia e teteʻe ai i faʻalemafaufau faʻailoga o le suia o au oe lava upu. Faʻapitoa lava, ia e mataala e aloese mai le faʻailogaina o gagana i soʻo se taimi e mafai ai. Nisi masani igoa aofia ai valea, psycho, ma vaisu. Lenei ituaiga o gagana e le aoga i le sili ona lelei ma tuʻusaʻo le leaga i le sili ona leaga (faʻamoemoe i le mataupu).
I lona tulaga, faʻaaoga le le-stigmatizing gagana. O nei upu ma fasifuaitau e sili atu ona taliaina i totonu o le mafaufau mafaufau faʻalapotopotoga. Uiga, e mafai ona e faʻaaogaina e aunoa ma le lamatiaina o uiga le lelei.
Faʻaaoga i taimi uma le gagana muamua a le tagata. Lenei o se metotia faʻatulagaina fuafuaina e vavaeʻese ai se tagata ia tulaga pe le atoatoa mai lo latou tagata. Mo se faʻataʻitaʻiga, o le faʻapea o se tamaloa ma le schizophrenia e sili ona talafeagai nai lo le fai mai o le schizophrenic man.
Avanoa avanoa mo i latou e manaʻomia le fesoasoani
O le mafaufau e faʻaleleia atili le soifua maloloina i aso uma, ona o le tele o tagata taʻitoʻatasi mauaina avanoa i togafitiga. E tolu togafitiga muamua mo tulaga o le mafaufau: togafitiga, vailaʻau, ma kulupu lagolago. Uma auala e le aoga mo tagata uma, o lea ia mautinoa ia feutagai ma lau fomaʻi e saili le sili togafitiga mo oe.
Togafitiga
O togafitiga o se tasi o auala sili ona faigofie ma aoga e faʻatautaia ai le soifua maloloina o le mafaufau. E tele ituaiga o togafitiga, faia ai o se talafeagai filifiliga mo le sili atu numera o tagata o loʻo nonofo ma faʻafitauli o le mafaufau.
Cognitive-behavioral therapy (CBT) o se tasi o filifiliga sili ona lauiloa aua e mafai ai ona faʻafaigofie mafaufau ma faʻagaioiga suiga i le olaga o le tagata i le aluga o taimi. O le tele o taimi, CBT e faʻaaogaina mo le puleaina o le faʻanoanoaga, popole, ma le pipili faʻaletonu-e ui lava e mafai ona aoga mo le tele o ituaiga o faʻafitauli o le mafaufau.
Interpersonal togafitiga e masani foʻi ma amanaʻia ona e faʻafaigofieina le faʻaalia maloloina o lagona. Tusa lava poʻo le a le ituaiga filifilia, togafitiga toetoe lava o taimi uma aofia ai tasi-on-tasi faʻafesoʻotaʻi ma se aʻoaʻoina ma faʻapitoa faʻapitoa. O lena faʻapitoa e ono fuafuaina ni faʻamalositino ma gaioiga e faʻataʻitaʻi ai i le fale e faʻatonutonu ai le mafaufau.
Vaega lagolago
Pei ole faʻamalositino, kulupu lagolago e faʻaaoga talanoaga talanoa e fesagai ai ma gasegase o le mafaufau. Lagolago vaega e masani ona taulaʻi luga o se ituaiga faʻapitoa o maʻi mafaufau poʻo le faitau aofaʻi o tagata, pei o tina nonofo ma le faʻanoanoa, poʻo tagata matutua nonofo ma le bipolar.
O i latou o se sili fesoasoani mo i latou o loʻo sailia se lautele lautele fesoʻotaʻiga o uo e lagolago a latou mafaufau pulega pulega soifua maloloina.
E i ai le tele o vaega lagolago mo eseese manaʻoga. Mo se faʻataʻitaʻiga, o le aufaigaluega a le militeli e tuʻuina atu e faʻatasi ma vaega lagolago mo latou poto masani (aemaise i latou e fesoʻotaʻi ma le PTSD). E mafai ona potopoto ni tina fou i vaega lagolago ina ia mafai ona latou fofo faʻatasi faʻafitauli eseese i le maʻitaga o le tina failele. E oʻo lava i vaega lagolagosua lauiloa e pei o Alcoholics Anonymous e mafai ona faia se sao i le lagolagoina o le pulega o le mafaufau.
Vailaau
O vailaʻau o se tasi o auala sili ona lauiloa o le faʻatautaia o le soifua maloloina o le mafaufau. O vailaʻau e talafeagai ma aoga ile togafitia o tulaga e mafua mai ile le faʻapaleni o vailaʻau ile faiʻai. Peitai, e le uma vailaʻau mafaufau e aoga mo tagata mamaʻi uma. O nisi talavai e faʻateleina ai le avanoa e faʻaoga ai vailaʻau pe i ai ni aʻafiaga e afaina ai le lagona ma le soifua manuia i lea aso ma lea aso.
O vailaʻau mo le soifua maloloina o le mafaufau e paʻu atu i vaega lautele: antipsychotics, antidepressants, ma lagona stabilizers. Taʻitasi ituaiga o vailaʻau togafitia se eseʻese ituaiga o tulaga, ma e 'eseʻese ono aʻafiaga itu. O nei vailaʻau e aoga, ae latou te le faʻamaloloina le soifua maloloina o le mafaufau-latou naʻo le faʻaitiitia o auga. Talanoa ma lau fomaʻi e uiga i mea lamatia ma penefiti aʻo leʻi amataina se vailaʻau fou.
Lagolago uo ma aiga i faʻafitauli tau le mafaufau
O le soifua maloloina o le mafaufau o se mataupu ogaoga. O le mafaufau ile mafaufau ose mea taua le papala ile togafitia ma avanoa mo tagata o loʻo nonofo ma gasegase ole mafaufau. O le gagauina o lenei faʻailoga e mafai ona faigata, ae e aumaia ai le tele o penefiti, e aofia ai le faʻateleina o avanoa mo i latou o loʻo nonofo ma gasegase o le mafaufau e maua ai togafitiga latou te manaʻomia e fiafia ai i se olaga faʻamalieina ma aoga.
Lagolago uo ma aiga i faʻalemafaufau mataupu o se taua muamua laʻasaga. Ua oʻo i le taimi e suia ai uiga lautele i le Iunaite Setete ma le salafa o le kelope.










